Pijak i Myśliwy – „polscy” sułtani Imperium Osmańskiego

19 lutego 2024, 10:04

Państwo osmańskie powstało pod koniec XIII wieku, do Europy wkroczyło w drugiej połowie XIV wieku, a sto lat później zakończyło tysiącletnie dzieje Cesarstwa wschodniorzymskiego, znanego obecnie jako Cesarstwo Bizantyńskie. Ono zaś było kontynuatorem jeszcze starszego państwa, którego początki datujemy na rok 753 p.n.e. Imperium Osmańskie było państwem wielonarodowym, w którym rządził nie tylko żywioł turecki. Wielu sułtanów miało pochodzenie greckie, albańskie czy serbskie. Było wśród nich dwóch, których korzeni możemy szukać na terenie dawnej Rzeczypospolitej.



Rosną szanse na wykrycie „grudek” w jądrach atomowych

15 czerwca 2018, 13:37

Jak naprawdę wyglądają jądra atomowe? Czy znajdujące się w nich protony i neutrony są rozmieszczone chaotycznie? A może łączą się w klastry alfa, czyli grudki zbudowane z dwóch protonów i dwóch neutronów? W przypadku kilku lekkich jąder doświadczalne potwierdzenie indywidualizmu bądź rodzinnej natury nukleonów będzie teraz łatwiejsze dzięki przewidywaniom przedstawionym przez fizyków z Krakowa i Kielc.


Nowe sposoby obserwacji bozonu Higgsa

28 czerwca 2020, 05:12

Podczas konferencji Large Hadron Collider Physics 2020 eksperymenty ATLAS i CMS przedstawiły najnowsze wyniki dotyczące rzadkich sposobów rozpadu bozonu Higgsa produkowanego na Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN. Nowe kanały obejmują rozpady Higgsa na bozon Z, współodpowiedzialny za słabe oddziaływania jądrowe, oraz inną cząstkę, jak również rozpady na cząstki „niewidzialne”.


Wyjątkowy tetrakwark z podwójnym otwartym powabem

30 lipca 2021, 10:29

Podczas Konferencji nt. Fizyki Wysokich Energii Europejskiego Towarzystwa Fizycznego poinformowano o odkryciu w CERN-ie nowej egzotycznej cząstki oznaczonej Tcc+. To tetrakwark, hadron zawierający dwa kwarki i dwa antykwarki. Jest najdłużej żyjącą ze wszystkich egzotycznych cząstek i pierwszym tetrakwarkiem, składającym się z dwóch ciężkich kwarków i dwóch lekkich antykwarków.


Japończycy odkryli dwa egzotyczne hadrony

11 stycznia 2012, 08:00

Badacze z japońskiego laboratorium KEK poinformowali o odkryciu dwóch nowych hadronów. Już wcześniej odkrywano egzotyczne hadrony, zawierające kwark powabny oraz kwark antypowabny. Tym razem okazuje się, że istnieją egzotyczne hadrony składające się z co najmniej czterech kwarków, w tym z kwarków niskich.


Wielki Zderzacz Hadronów przegra wyścig?

15 grudnia 2009, 16:03

Jednym z zadań Wielkiego Zderzacza Hadronów jest znalezienie bozonu Higgsa. LHC może jej szukać przez kilka lat i niewykluczone, że zostanie wyprzedzony przez inne, pracujące od ubiegłego roku urządzenie.


Wnętrze Wielkiego Zderzacza Hadronów© CERN

Wielki Zderzacz Hadronów wkrótce rozpocznie pracę

2 kwietnia 2015, 10:48

Specjalistom z CERN udało się naprawić obwód, który doprowadził do krótkiego spięcia w diodzie jednego z magnesów Wielkiego Zderzacza Hadronów. Eksperci, po zlokalizowaniu miejsca, w którym wystąpił problem, i dokonaniu precyzyjnych pomiarów, zdecydowali się na stopienie fragmentu metalu


W Wielkim Zderzaczu Hadronów odkryto produkcję WWW

28 lipca 2021, 11:21

Uczeni pracujący przy eksperymencie ATLAS w CERN donieśli o zaobserwowaniu pierwszego przypadku jednoczesnego powstania trzech masywnych bozonów W (produkcja WWW), które pojawiły się w wyniku zderzeń prowadzonych w Wielkim Zderzaczu Hadronów.


Posłuchaj bozonu Higgsa

11 lipca 2012, 18:24

Bozonu Higgsa nie można co prawda zobaczyć, ale można go... usłyszeć. Troje naukowców przypisało nuty danym, które wskazują na prawdopodobną obecność bozonu


CERN udostępnia dane

26 kwietnia 2016, 05:54

CERN udostępnił 30 terabajtów danych, czego około 1/3 to dane ze zderzeń protonów wykonanych w 2011 roku w Wielkim Zderzaczu Hadronów. Informacje te nie przydadzą się przeciętnemu zjadaczowi chleba, gdyż są w formie surowej, natomiast skorzystają z nich środowiska naukowe i edukacyjne


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk